શ્રીલંકા 99 વર્ષ માટે ચીનને પોર્ટ લીઝ પર આપવાના સોદાને પૂર્વવત્ કરવા માંગે છે

0
30
Sri Lankan President Maithripala Sirisena (Left) shakes hands with Chinese President Xi Jinping (Right) during a signing ceremony in the Great Hall of the People on March 26, 2015 in Beijing, China. REUTERS/Feng Li-Poo/Pool - RTR4UWHZ

પાછલા વડા પ્રધાન વિક્રેમસિંઘે હેમ્બન્ટોટા બંદર સોદાની શરતો બદલીને કહ્યું હતું કે, પ્રોજેક્ટ બનાવવા માટે લેવામાં આવેલી લોન ચૂકવવી મુશ્કેલ બનશે

કોલંબો : રાષ્ટ્રિય હિતને ટાંકીને પ્રમુખ ગોતાબાયા રાજપક્ષેની આગેવાની હેઠળની શ્રીલંકાની નવી સરકાર, હેમ્બન્ટોટાના દક્ષિણ બંદર ચીનને લીઝ પર આપવાના અગાઉના શાસનના પગલાને પૂર્વવત્ કરવા માંગે છે.

પૂર્વ વડા પ્રધાન રાનિલ વિક્રેમસિંઘે 2017માં શરતો બદલીને કહ્યું હતું કે પ્રોજેક્ટ બનાવવા માટે લેવામાં આવતી લોન ચૂકવવી મુશ્કેલ બનશે. તેમણે બંદરને 99 વર્ષ માટે ચાઇના મર્ચન્ટ્સ પોર્ટ હોલ્ડિંગ્સ કંપનીના નેતૃત્વ હેઠળના સાહસ માટે 1.1 બિલિયન ડોલરના બદલામાં લીઝ પર આપવાની સંમતિ આપી હતી.

“અમે ચીનને તે પોર્ટ પાછું આપવા માંગીએ છીએ,” કેન્દ્રીય બેંકના ભૂતપૂર્વ ગવર્નર અને વડા પ્રધાન મહિન્દા રાજપક્ષેના આર્થિક સલાહકાર, અજીથ નિવાર્ડ કેબ્રાલે કોલંબોમાં તેમના ઘરે એક મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું. “આદર્શ પરિસ્થિતિ યથાવત્ સ્થિતિ પર પાછા જવાની છે. અમે કોઈ પણ ખલેલ વિના મૂળ રૂપે સંમત થયા હતા તે રીતે અમે યોગ્ય સમયે લોન ચૂકવીએ છીએ. ”

એકબાજુ વિવાદમાં વિશ્વના બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર ગરીબ દેશોને દેવાની જાળમાં ફસાવી રહ્યું હોવાના આક્ષેપોનો પણ સમાવેશ થાય છે. બીજીબાજુ શ્રીલંકામાં, જ્યાં બંદરને લીઝ પર આપવાની લેવડદેવડનો રાજપક્ષેની પાર્ટી દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો.

નવી દિલ્હીના ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ડિફેન્સ સ્ટડીઝ એન્ડ એલેસિસના સંશોધન સાથી સ્મૃતિ પટ્ટનાયકે કહ્યું કે, “આ એક સાર્વભૌમ કરાર છે” અને સંભવિત છે કે તે મોટા પાયે બદલી નાખવામાં આવશે અથવા તેમાં ફેરફાર કરવામાં આવશે. “જો રાજપક્ષે શાસન માટે નિર્ણાયક માનવામાં આવે તો ચીનીઓ કેટલીક કલમ પર ફેરવિચારણા કરી શકે છે.”

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે તેના પ્રવક્તાના કાર્યાલય તરફથી એક ફેક્સ કરેલા નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, હેમ્બન્ટોટા બંદર પ્રોજેક્ટ ચીન-શ્રીલંકા સહકારથી સમાનતા અને પરામર્શના આધારે બનાવવામાં આવે છે. “ચીન શ્રીલંકા સાથે હિંદોન્ટોટાને હિંદ મહાસાગરમાં નવું શિપિંગ હબ બનાવવા અને સ્થાનિક અર્થવ્યવસ્થાના વિકાસ માટે કામ કરવાની આશા રાખે છે.”

શ્રીલંકામાં ચીનની ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર-બિલ્ડિંગ બેઇજિંગના બેલ્ટ અને રોડ પહેલનો ભાગ બન્યો, જેના કારણે ભારતને ભવિષ્યમાં લશ્કરી અથવા વ્યૂહાત્મક ઉપયોગો માટે તેના દક્ષિણ કાંઠા વિસ્તારની નજીકના બંદરનો ઉપયોગ કરીને તેની ભૌગોલિક રાજકીય હરીફ અંગે ચિંતા ઉભી થઈ છે. ગોતાબાયા શુક્રવારે ભારતની મુલાકાતે છે.

એશિયા અને યુરોપ વચ્ચેના મુખ્ય નૌકા માર્ગો પર આવેલા હેમ્બન્ટોટા બંદરમાં રોકાણ અંગેના સૈન્યના પરિમાણો અંગેની ચિંતાને ચીને નકારી કાઢી છે અને કહ્યું છે કે તે ડીલ પરસ્પર ફાયદાકારક છે, જે શ્રીલંકાના અર્થતંત્રને મદદ કરશે.

નવી દિલ્હીના સેન્ટર ફોર પોલિસી રિસર્ચના સ્ટ્રેટેજિક સ્ટડીના પ્રોફેસર બ્રહ્મા ચેલ્લાનીએ જણાવ્યું હતું કે, “શ્રીલંકાએ લીઝ કરારને રદ કરવા માટે સંમત થવા માટે નાણાકીય દ્રષ્ટિએ આકર્ષક હોય તેવું કંઈક આપવું પડશે,” બ્રહ્મા ચેલાનીએ જણાવ્યું હતું. “રાજપક્ષ પરિવાર ફરીથી સત્તામાં હોવાથી ચીન શ્રીલંકામાં તેના સાહસને વિસ્તૃત કરવાની આશા રાખે છે.”

મ્યાનમારમાં બેલ્ટ એન્ડ રોડ પ્રોગ્રામ અંતર્ગત સમાન બંદરનો સોદો 1.3 બિલિયન ડોલરથી 7.5 બિલિયન ડોલરનો હતો.

“દ્વિપક્ષીય સમજૂતીઓ પર એકવાર તમે હસ્તાક્ષર કરી લો, બાદ તે ગંભીર કરાર છે.” કેબ્રાએલે કહ્યું હતું. “તે જ સમયે, આપણે રાષ્ટ્રીય હિતોનું ધ્યાન રાખ્યું છે. અને જો કોઈ સરકારે તેને અટકાવ્યું હોત, તો નવી સરકારને એવા રસ્તાઓ અને માધ્યમો શોધવાની આવશ્યકતા છે કે જેના દ્વારા તે સુખદતાથી થઈ શકે.”

આ ઉપરાંત, ચાઇના મર્ચન્ટ્સના હેમ્બન્ટોટાના સંયુક્ત સાહસે પણ ગયા મહિને કહ્યું હતું કે તેણે બંદર દ્વારા વાહન ટ્રાન્સશીપમેન્ટ માટે જાપાની શિપિંગ સમૂહ નિપ્પોન યુસેન કે સાથે સમજૂતી કરી હતી.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here